hadhwanaagnews
Rumaynta Malaa'ikta waa tiir ka mid ah tiirarka iimaanka. Qof kasta oo Muslim ahi waxaa waajib ku ah inuu rumaysto jiritaankooda, inkasta oo aanu indhihiisa ku arkin. Malaa'iktu waa makhluuq ka mid ah khalqiga Alle, waxaana laga abuuray nuur, sida uu Nebi Muxammad ﷺ sheegay.
Nebigu ﷺ wuxuu yidhi:
«خُلِقَتِ الْمَلَائِكَةُ مِنْ نُورٍ...»
"Malaa'ikta waxaa laga abuuray nuur."
(Saxiix Muslim)
Malaa'iktu waa addoomo sharaf leh oo aan waligood caasin Alle. Waxay fuliyaan oo keliya amarka uu Rabbigood siiyo, mana daalaan, mana seexdaan, mana laha rabitaan iyo ikhtiyaar ay ku diidaan amarka Alle.
Alle SWT wuxuu yidhi:
﴿لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ﴾
"Kama caasiyoobaan Alle waxa uu faro, waxayna fuliyaan waxa lagu amro."
(Suuradda At-Taxriim: 6)
Sidoo kale Alle wuxuu yidhi:
﴿بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُونَ لَا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُم بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ﴾
"Waxay yihiin addoomo la sharfay. Kama hormaraan hadalka, waxayna ku shaqeeyaan amarkiisa."
(Suuradda Al-Anbiyaa: 26–27)
Malaa'ikta Aan Magacyadooda Naqaan
Qur'aanka iyo Sunnada waxaa lagu sheegay magacyada iyo xilalka qaar ka mid ah Malaa'ikta.
Jibriil (C.S.)
Jibriil waa malaa'igtii Alle u xil saaray soo dejinta waxyiga Nebiyada iyo Rususha. Isaga ayaa Qur'aanka u soo dejiyey Nebi Muxammad ﷺ.
Miikaa'iil (C.S.)
Miikaa'iil waxaa loo xilsaaray arrimaha roobka, dhirta iyo wixii Alle ku maamulo rizqiga makhluuqaadka.
Israafiil (C.S.)
Israafiil waxaa loo xilsaaray afuufidda Suurta. Marka ugu horraysa waxaa ku dhiman doona makhluuqaadka, afuufidda labaadna waxaa lagu soo bixin doonaa dadka qabriga.
Malakul Mawt
Malaa'igta geerida ayaa loo xilsaaray inay qabato nafaha marka ajashoodu timaaddo.
Alle SWT wuxuu yidhi:
﴿قُلْ يَتَوَفَّاكُم مَّلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ﴾
"Waxaad dhahdaa: Malaa'igta geerida ee laydiin wakiishay ayaa idin oofin doonta."
(Suuradda As-Sajdah: 11)
Maalik
Maalik waa ilaaliyaha Naarta.
Alle SWT wuxuu yidhi:
﴿وَنَادَوْا يَا مَالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ﴾
"Waxay dhawaaqi doonaan: Maalikow! Rabbigaa ha na dilo."
(Suuradda Az-Zukhruf: 77)
Ridwaan
Culimadu waxay magaca Ridwaan ku sheegaan inuu yahay ilaaliyaha Jannada. Hase yeeshee, magacaasi si cad uguma iman Qur'aanka ama xadiis saxiix ah, inkasta oo la wada xuso kutubta taariikhda iyo tafsiirka.
Munkar iyo Nakiir
Waa labada malaa'igood ee qofka ku imtixaama qabriga, iyagoo waydiinaya:
Yaa Rabbigaa?
Waa maxay diintaadu?
Yaa Nebigaagu yahay?
Raqiib iyo Catiid
Labadan malaa'igood waxay qoraan camalka addoonka.
Alle SWT wuxuu yidhi:
﴿إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ مَا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ﴾
"Marka labada wax qore ay fadhiyaan midigta iyo bidixda. Erayna kama soo baxo qofka ilaa uu agtiisa joogo ilaaliye diyaar ah."
(Suuradda Qaaf: 17–18)
Maxaynu Ka Barannaa Rumaynta Malaa'ikta?
Rumaynta Malaa'ikta waxay xoojisaa iimaanka qofka, waxayna xusuusinaysaa in Alle si qumman u maamulo koonka oo dhan. Waxay kaloo qofka ku dhiirrigelisaa inuu ilaaliyo camalkiisa, maadaama uu og yahay in hadalkiisa iyo ficilladiisaba la qorayo.
Sidoo kale waxay ina baraysaa adeecidda Alle, maadaama Malaa'iktu yihiin tusaalaha ugu sarreeya ee addeecidda Rabbiga.
Gunaanad
Malaa'iktu waa makhluuq sharaf leh oo Alle u abuuray cibaadadiisa iyo fulinta amarradiisa. Rumayntoodu waa tiir ka mid ah iimaanka, waxaana waajib ah in Muslimku rumaysto waxa Qur'aanka iyo Sunnadu ka sheegeen, isaga oo ka fogaanaya inuu ka hadlo wax aan daliil sugan lahayn.
Waxaynu Alle SWT ka baryaynaa inuu qalbiyadeenna ku sugo iimaan sax ah, nagana dhigo kuwa rumaysta waxa uu Alle iyo Rasuulkiisu noo sheegeen, nooguna kulmiyo Jannatul Firdows.
Aamiin.
Qore: Maxamed Kaafi
Hadhwanaagnews marnaba masuul kama aha Aragtida dadka kale. Qoraaga ayaa xumaanteeda, xushmadeeda iyo xilkeeda sida. waxa kaliya oo Hadhwanaagmedia dhiirigalinaysaa, isdhaafsiga aragtida, canaanta gacaliyo talo wadaagga!
