hadhwanaagnews
Horumarka tiknoolajiyadu wuxuu dunida u beddelay tuulo yar oo qof kastaa si fudud ula xidhiidhi karo dadka kale. Baraha bulshada (Social Media) waxay noqdeen aalad awood badan oo lagu gudbiyo aqoon, lagu faafiyo wanaag, laguna xoojiyo xidhiidhka bulshada. Hase yeeshee, isla aaladdan ayaa noqon karta waddo lagu faafiyo fidno, akhlaaq-xumo iyo dembi haddii si khaldan loo isticmaalo.
Shareecada Islaamku waxay xidhay dhammaan albaabbada horseedi kara fidnada iyo xumaanta. Sidaas darteed, waxay reebtay wax kasta oo keeni kara fitno, oo ay ka mid yihiin is-dhexgal aan xeer lahayn oo u dhexeeya ragga iyo dumarka aan isu maxramka ahayn, hadallada kicinta leh iyo xiriirrada qarsoon ee ka dhaca baraha bulshada.
Sidaa awgeed, waxaa waajib ku ah qof kasta oo Muslim ah inuu barto diintiisa, fahmo xeerarkeeda, kuna dabaqo nolol maalmeedkiisa. Waxa kale oo lagama maarmaan ah inuu ka fiirsado waxa uu ku baahinayo ama ku daawanayo baraha bulshada, maadaama ay leeyihiin laba dhinac: waxay noqon karaan nimco haddii wanaag lagu isticmaalo, ama fidno haddii loo adeegsado xumaan.
Baraha Bulshada iyo Masuuliyadda Muslimka
Muslimku waa inuu u adeegsadaa baraha bulshada:
Faafinta diinta iyo xaqa.
Wanaag farista iyo xumaan reebista.
Kor u qaadista akhlaaqda wanaagsan.
Wacyigelinta dhalinyarada.
Xoojinta midnimada iyo qiyamka bulshada.
Waxaa muhiim ah in laga digtoonaado isticmaalka baraha bulshada ee lagu faafiyo waxyaabaha dhaawacaya diinta, akhlaaqda iyo sumcadda bulshada.
Alle SWT wuxuu Qur'aanka Kariimka ah ku yidhi:
﴿إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۚ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ﴾
"Kuwa jecel in xumaantu ku faafto dadka mu’miniinta ah waxay leeyihiin cadaab xanuun badan adduunka iyo Aakhiradaba. Alle baa og, idinkuse ma ogidin."
(Suuradda An-Nuur: 19)
Khatarta Faafinta Fadeexadaha
Maanta waxaa jira dad baraha bulshada u adeegsada inay ku faafiyaan fadeexado, ceebaha dadka iyo akhlaaq-xumo si ay sumcad ama dhaqaale uga helaan. Arrintaasi waxay dhaawacaysaa qiyamka bulshada waxayna horseedi kartaa burbur akhlaaqeed.
Nabiga ﷺ wuxuu yidhi:
«مَنْ سَتَرَ عَوْرَةَ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ، سَتَرَ اللَّهُ عَوْرَتَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَمَنْ كَشَفَ عَوْرَةَ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ، كَشَفَ اللَّهُ عَوْرَتَهُ...»
"Qofkii astura ceebta walaalkii Muslimka ah, Alle ayaa asturi doona ceebtiisa maalinta Qiyaamaha. Qofkii se faafiya ceebta walaalkii Muslimka ah, Alle ayaa fashili doona."
Xadiiskani wuxuu ina barayaa muhiimadda asturka iyo ilaalinta sharafta dadka.
Ka Fogaanshaha Ku Faanka Dembiyada
Mid ka mid ah waxyaabaha ugu khatarta badan ee ka dhaca baraha bulshada waa in dadka qaarkood si cad ugu faanaan dembiyadooda ama ay bulshada ku dhex faafiyaan ficillo xaaraan ah.
Nabiga ﷺ wuxuu yidhi:
«كُلُّ أُمَّتِي مُعَافًى إِلَّا الْمُجَاهِرِينَ...»
"Ummaddayda oo dhan waa la cafin karaa marka laga reebo kuwa dembiyadooda si cad u muujiya."
(Saxiix Al-Bukhaari iyo Muslim)
Qofka Alle asturay looma bannaana inuu isagu daaha ka qaado dembigiisa ama uu dadka kale ku dhiirrigeliyo xumaan.
Gunaanad
Baraha bulshada waa imtixaan casri ah oo qof kasta hortiisa yaal. Waxay noqon karaan sabab lagu kasbado ajar joogto ah haddii loo adeegsado faafinta cilmiga, wanaagga iyo dacwada. Sidoo kale waxay noqon karaan sabab qofka lagu mutaysto dambi haddii lagu faafiyo xumaan, been, fadeexad ama wax kasta oo dhaawacaya bulshada.
Muslimku waa inuu had iyo jeer is weydiiyo: Waxaan qorayo ama wadaagayo ma igu kordhinayaa ajar mise dambi?
Gunaanad Gaar ah
Waxaynu nahay bani’aadam gefa, laakiin qofka wanaagsan waa kan ka toobad keena gefkiisa, dibna ugu noqda Rabbigiis. Alle waa Dambi-dhaaf Badane, Naxariis Badan. Aynu ka faa’iidaysanno baraha bulshada si ay noogu noqdaan albaab khayr iyo ajar, kana fogaano wax kasta oo horseedaya fidno iyo dembi.
Alle SWT ha ina waafajiyo isticmaalka wanaagsan ee nimcooyinkiisa, hana inaga ilaaliyo fitnada muuqata iyo tan qarsoon.
Aamiin.
Qore: Maxamed Kaafi
Hadhwanaagnews marnaba masuul kama aha Aragtida dadka kale. Qoraaga ayaa xumaanteeda, xushmadeeda iyo xilkeeda sida. waxa kaliya oo Hadhwanaagmedia dhiirigalinaysaa, isdhaafsiga aragtida, canaanta gacaliyo talo wadaagga!
