Maanta Oo Ku Beegan Afar Iyo Afartan Guuradi Uffo 20 Febraayo 1982 Iyo Halgankii Dhalinyartii Uffo.

" Waxaa maanta kale xusid muddan madaama Somaliland ay Ictiraaf Caalamiya heshay in Laxuso oo qalbiyadda Dhalinyarta lagu xardho sii u bilaabmay Halgankii Xoreynta Somaliland” Qore Abdirahman Osman Adan "

Hordhac

Taariikhda halganka dheer ee ummadda reer Somaliland u soo martay xorriyadda iyo aqoonsi raadinta waxa ka buuxa sheekooyin geesinimo, naf-hurnimo, iyo hiil aan hagranayn. Waa sheekooyin isku xidhan oo silsilad ah, kuwaas oo jiilba jiilka ka dambeeya u gudbinayey ololka halganka. Bartamaha silsiladdan waxa ku jira shakhsiyaad badan oo naftooda iyo maalkoodaba u huray sidii ay u difaaci lahaayeen xuquuqda iyo sharafta dadkooda. Mid ka mid ah tiirarka ugu waaweyn ee halgankaas, laga soo bilaabo kacdoonkii dhallinyarada ee gudaha illaa kaalintii qurba-joogta ee dibadda, waaProfessor Iid Calisalaan Axmed. Waa aqoonyahan, halgamaa, iyo u-dooda qadiyadda Somaliland oo aan daalin, kaas oo kaalin lama illaawaan ah ka soo qaatay wejiyadii kala duwanaa ee halganka, laga soo bilaabo aasaaskii ururkii dhallinyarada ee UFFO sannadkii 1980, ka qayb-qaadashadii jabhaddii SNM, illaa mudaaharaadyadii iyo ololihii aqoonsi-raadinta ee ka socday Dalka Ingiriiska.

Qormadani waxay si qoto-dheer u lafo-guraysaa kaalintii Professor Iid Calisalaan Axmed ee halgankaas taariikhiga ah. Waxaynu dib u milicsan doonnaa xaaladihii siyaasadeed iyo bulsho ee horseeday aasaaskii ururkii UFFO, oo ahaa dhimbilkii ugu horreeyey ee kacdoon shacab oo ka dhan ah taliskii keligii-taliska ahaa ee Maxamed Siyaad Barre. Waxaynu eegi doonnaa sida uu Professor Iid, isaga oo ka mid ahaa aasaasayaashii, uga qayb-qaatay abaabulka iyo wacyi-gelinta bulshada. Intaas ka dib, waxaynu u gudbi doonnaa doorkiisii muhiimka ahaa ee uu ka qaatay halgankii hubaysnaa ee SNM, gaar ahaan dedaalkii uu ka galay sidii uu taageero saadka iyo gaadiidka la xidhiidha ula soo gaadhi lahaa mujaahidiintii buuraha ku jirtay. Ugu dambayn, waxaynu si faahfaahsan u dul-istaagi doonnaa ololihii diblomaasiyadeed iyo kii wacyi-gelinta ahaa ee uu ka hormoodka ka ahaa dalka Ingiriiska, gaar ahaan magaalada London, halkaas oo uu ku guulaystay inuu indhaha caalamka iyo Baarlamaanka Ingiriiska ku soo jeediyo xasuuqii iyo tacaddiyadii ka dhanka ahaa shacabka reer Somaliland. Qormadu waxay isku dayi doontaa inay sawir buuxa ka bixiso shakhsiyadda Professor Iid Calisalaan Axmed, oo ah nin isku darsaday aqoon, halgan, iyo u-adeegidda ummaddiisa muddo ku siman konton sannadood.

Cutubka 1: Aasaaskii Ururkii UFFO: Dhimbilkii Halganka (1980)

Sannadihii toddobaatanaadkii iyo siddeetamaadkii, xukuumaddii milateriga ahayd ee Soomaaliya, oo uu hoggaaminayey Maxamed Siyaad Barre, waxay ku dhaqaaqday cabudhin, caddaalad-darro, iyo eex baahsan oo si gaar ah loola beegsaday gobolladii Waqooyi (Somaliland-ta maanta). Cadaadiskaas oo isugu jiray mid siyaasadeed, dhaqaale, iyo bulsho, waxa uu abuuray dareen guud oo niyad-jab iyo kacdoon salka ku haya. Waxa meesha ka baxday rajadii laga qabay midnimadii 1960-kii, waxaana isa soo tarayey dareenka ah in gobollada Waqooyi si qorshaysan looga ilaalinayo horumarka iyo awood-qaybsiga dalka.

Dhinaca kale, Hargeysa oo ahayd xuduntii gobollada Waqooyi, waxa ka jirtay dayac baahsan oo dhinaca adeegyada bulshada ah. Isbitaalka Guud ee Hargeysa, oo ahaa kan ugu weyn gobolka, waxa uu gaadhay heer uu la' yahay adeegyadii aasaasiga ahaa sida korontada, biyaha, iyo daawooyinka. Xaaladdu waxay ahayd mid aad u liidata, ilaa heer ay umulisooyinku ka codsan jireen qoysaska haweenka dhaliinka ah wata inay baabuurtooda nalalka u shidaan si ay hawsha u qabsadaan habeenkii.

Dhalashadii Fekerka UFFO

Xaaladdan quusta iyo rajo-beelka ah dhexdeeda, waxa ka soo dhex baxay koox dhallinyaro ah oo isugu jirta aqoonyahanno, dhakhaatiir, macallimiin, ganacsato, iyo xirfadlayaal kale oo reer Hargeysa ah. Dhallinyaradan oo dareensanaa xanuunka ay bulshadoodu ku jirto, waxay go'aansadeen inaanay gacmaha ka laaban ee ay wax ka qabtaan dhibaatada taagan. Waxay aasaaseen iskaashi iskaa-wax-u-qabso ah oo ujeeddadiisu ahayd in lagu dayactiro laguna soo nooleeyo Isbitaalka Guud ee Hargeysa. Kooxdan, oo markii dambe loo bixiyey magaca UFFO, waxay noqotay dhaqdhaqaaqii ugu horreeyey ee bulsho rayid ah oo si abaabulan uga horyimaadda dayaca iyo cadaadiskii xukuumadda.

Magaca "UFFO" waxa uu ka soo jeedaa eray Soomaali ah oo loola jeedo "neecawda macaan ee roobka ka horraysa." Magacani waxa uu si fiican u qeexayey rajada iyo isbeddel-doonka ay kooxdani xambaarsanayd.

Professor Iid, oo xilligaas ahaa aqoonyahan da' yar oo firfircoon, waxa uu ka mid ahaa aasaasayaashii iyo hormoodkii ururka UFFO. Isaga iyo saaxiibbadii waxay abaabuleen hawlo iskaa-wax-u-qabso ah, waxay ururiyeen dhaqaale, waxayna dhiirri-geliyeen bulshada si ay uga qayb-qaataan dib-u-dhiska isbitaalka. Dhaqdhaqaaqani ma ahayn oo keliya mid samafal, balse waxa uu sidoo kale ahaa fal siyaasadeed oo geesinimo leh. Waxa uu ahaa farriin cad oo loo dirayey taliskii Siyaad Barre, taas oo u dhignayd: "Haddii aad idinku gabteen mas'uuliyaddiinna, annagu shacab ahaan diyaar ayaanu u nahay inaan arrimaheenna gacanta ku qabanno."

Xubnihii iyo Hawl-galladii UFFO

Ururka UFFO waxa uu ka koobnaa ilaa 28 xubnood oo isugu jiray qaybaha kala duwan ee bulshada. Waxay ahaayeen dad wadaaga aragti isku mid ah oo ku aaddan baahida loo qabo in wax laga qabto xaaladda cakiran ee dalka. Xubnahan waxa ka mid ahaa:

Hawshii ay kooxdu ka wadday isbitaalka waxay heshay taageero ballaadhan oo shacabka ah. Dadweynuhu waxay u arkayeen UFFO inay tahay codkoodii iyo rajadoodii. Laakiin guusha iyo taageerada ay kooxdu helaysay waxay soo jiidatay cadhada iyo dareenka taliskii Siyaad Barre. Nidaamkii keligii-taliska ahaa waxa uu u arkay dhaqdhaqaaqan mid khatar ku ah awooddiisa, wuxuuna u fasirtay inuu yahay mid siyaasadeed oo salka ku haya mucaaradnimo.

Xadhigii iyo Maxkamadayntii Dhalinyaradi UFFO

Bishii Novermber 1981-kii, talisku waxa uu bilaabay olole ballaadhan oo lagu soo qabqabanayo xubnihii ururka UFFO. Mid mid ayaa loo ugaadhsaday, waxaana la dhigay xabsiga weyn ee Hargeysa. Waxaa loo geystay jidh-dil iyo silic-dil fool-xun intii ay xidhnaayeen. Waxaa lagu eedeeyey inay ka tirsan yihiin ururka mucaaradka ah ee SNM.

Maxkamadayntoodu waxay ahayd mid aan caddaalad ahayn oo lagu degdegay. Waxaa la hor-geeyey Maxkamaddii Badbaadada Qaranka, oo ahayd maxkamad milateri oo aan lahayn wax madax-bannaani ah. Markhaatiyaashii ka marag-kacay waxay ahaayeen isla saraakiishii jidh-disha u geysatay. Ugu dambayntii, waxa lagu riday 20 Febraayo 1982 xukunno aad u adag oo isugu jiray xabsi daa'in, soddon sano, iyo labaatan sano.

Kacdoonkii Dhagax-tuurka (20 Febraayo 1982)

Maalintii lagu dhawaaqay xukunka, oo ku beegnayd 20-kii Febraayo 1982, waxa magaalada Hargeysa ka qarxay kacdoon ballaadhan oo ay hormood ka ahaayeen ardaydii dugsiyada. Ardaydu waxay isugu soo baxeen waddooyinka iyaga oo ku dhawaaqaya halku-dhigyo ka dhan ah xukuumadda, waxayna dhagxaan la dhaceen ciidamadii ammaanka. Kacdoonkan, oo loo yaqaan Dhagax-tuur, waxa uu ahaa kii ugu horreeyey ee noociisa ah ee si badheedh ah loogaga hor yimaaddo taliskii Siyaad Barre. Ciidamadu waxay adeegsadeen rasaas nool, waxaana ku dhintay oo ku dhaawacmay arday badan.

Inkasta oo kacdoonkaas si arxan-darro ah loo cabudhiyey, haddana waxa uu lahaa laba saamayn oo waaweyn. Marka hore, waxa uu badbaadiyey nolosha xubnihii UFFO, kuwaas oo la aaminsan yahay in loo qorsheeyey in la toogto. Cabsi laga qabay kacdoon weyn oo dalka oo dhan saameeya ayaa keentay in xukunkoodii dilka ahaa loo beddelo xabsi. Marka labaad, Dhagax-tuurku waxa uu noqday astaanta bilawga halganka shacabka ee Somaliland, wuxuuna dhiirri-geliyey kumanaan dhallinyaro ah inay ku biiraan halgankii hubaysnaa ee SNM.

Professor Iid Cali Salaan, inkasta oo uu ka mid ahaa aasaasayaashii UFFO, nasiib wanaag waxa uu ka badbaaday in la xidho, taas oo u saamaxday inuu sii wado halgankiisa wejiyo kale. Waayo-aragnimadii UFFO waxay ku abuurtay qناaco ah inaan isbeddel lagu heli karin oo keliya hawlo samafal, balse ay lagama maarmaan tahay halgan siyaasadeed oo ballaadhan. Tani waxay u gogol-xaadhay kaalintii uu ka qaadan lahaa ururkii SNM iyo halgankii hubaysnaa ee dalka lagu xoreeyey.

Cutubka 2: Kaalintii Halgankii Hubaysnaa ee SNM (1982-1991)

Kacdoonkii Dhagax-tuurka iyo xadhigii arxan-darrada ahaa ee loo geystay xubnihii UFFO waxay calaamad u noqdeen in taliskii Siyaad Barre aanu diyaar u ahayn wax isbeddel ah oo nabadeed. Waxay shacabka reer Somaliland, gaar ahaan dhallinyarada, tustay inaan waddo kale u furnayn aan ahayn halgan hubaysan. Tani waxay sababtay in kumanaan qof ay u hayaamaan dhinaca Itoobiya si ay ugu biiraan Jabhaddii Dhaqdhaqaaqa Wadaniga Soomaaliyeed (SNM), oo markaas fadhiisinkeedu ahaa dalka Itoobiya.

Professor Iid , oo ka badbaaday xadhigii UFFO, waxa uu u jihaystay dhinaca Jabuuti, halkaas oo uu ka sii waday halgankiisa. Waayo-aragnimadii UFFO waxay ku qancisay inaanay ku filnayn oo keliya wacyi-gelinta gudaha, balse ay lagama maarmaan tahay in la helo awood ciidan oo ka hortagta mashiinka dagaal ee xukuumadda. Sidaa darteed, waxa uu go'aansaday inuu si buuxda ula shaqeeyo ururkii SNM, isaga oo aaminsanaa inay tahay waddada keliya ee lagu xaqiijin karo xorriyadda iyo caddaaladda.

Abaabulkii Taageerada ee Jabuuti

Sannadkii 1985-kii, xilli halgankii SNM uu marayey marxalad adag oo dhinaca saadka ah, Professor Iid waxa uu helay farriin degdeg ah oo uga timid hoggaankii ciidanka SNM. Warqad uu soo qoray Taliyihii Ciidamada SNM, Janaraal Aadan Shiine, ayaa loo soo dhiibay Xaaji Yaaxeen, waxaana lagu amray inuu gaadhsiiyo Iid Cali Salaan oo markaas ku sugnaa Jabuuti. Farriintu waxay ahayd mid kooban oo cad: SNM waxay ku jirtaa baahi weyn oo dhinaca gaadiidka ah. Dagaalkii buuraha ee 1984-kii, oo ahaa mid aad u qadhaadh, waxa ku dhintay mujaahidiin badan, waxaana sababta ugu weyn loo aanaynayey gaadiid yaraan, taas oo adkaysay dhaqdhaqaaqa ciidanka iyo daad-guraynta dhaawaca.

Professor Iid, oo dareensanaa culayska iyo muhiimadda ay leedahay farriintani, waxa uu isla markiiba bilaabay abaabul ballaadhan. Waxa uu la xidhiidhay guddidii SNM ee fadhigeedu ahaa Jabuuti, waxaanu u bandhigay baahida taagan. Kulamo is-daba-joog ah iyo wada-tashi dheer ka dib, waxay ku guulaysteen inay dejiyaan qorshe geesinimo leh oo lagu ururinayo gaadiid loogu diro SNM.

Ololahaasi ma ahayn mid sahlan. Waxa uu u baahnaa dedaal, dhiirranaan, iyo xidhiidh sokeeye oo lala yeesho dawladdii Jabuuti. Professor Iid waxa uu si gaar ah uga mahad-celiyey kaalintii uu arrintan ka qaatay Ismaaciil Cumar Geelle, oo xilligaas ahaa madaxa sirdoonka Jabuuti, haddana ah madaxweynaha dalkaas. Iyada oo la kaashanayo fududaynta dawladda Jabuuti, waxa suuro-gashay in la helo 17 gaadhi oo nooca xamuulka qaada ah iyo 17 mujaahid oo diyaarinayey inay gaadiidkaas geeyaan fadhiisimaha SNM.

Hawl-galkii Gaadiid-geynta

Hawl-galku waxa uu ahaa mid sir ah oo khatar badan. Gaadiidka waxa la go'aamiyey inaan hal mar la wada dirin, balse si tartiib-tartiib ah loo gudbiyo si aan loo kicin dareenka sirdoonka Soomaaliya. Laba-labo iyo ayaa aya tareynka la sarijeray. Ugu dambayntii, dhammaan 17-kii gaadhi iyo 17-kii mujaahid waxay si nabad-gelyo ah ku gaadheen magaalada Diridhabe ee dalka Itoobiya, halkaas oo ay kula wareegeen ciidamadii SNM.

Gaadiidkani waxa uu noqday dhiig cusub oo lagu shubay halgankii SNM. Waxa uu si weyn u fududeeyey dhaqdhaqaaqii ciidanka, saadka, iyo daad-guraynta dhaawaca. Waxa uu awood u siiyey SNM inay qaaddo weerarro cusub oo ay ku jebiso difaacyadii ciidanka Siyaad Barre. Kaalintan uu Professor Iid ka qaatay waxay ahayd mid taariikhi ah oo muujinaysa sida ay qurba-joogtu, gaar ahaan aqoonyahannadu, udub-dhexaad ugu ahaayeen halgankii hubaysnaa.

Sheekadani waxay tusaale nool u tahay sida halgankii SNM aanu ugu koobnayn oo keliya mujaahidiintii buuraha ku jirtay, balse uu ahaa mid ay garab iyo gaashaan u ahaayeen shacabkooda meel kasta oo ay joogeen, ha noqoto gudaha dalka ama dibaddiisa. Professor Iid waxa uu ahaa isku-xidhiyihii muhiimka ahaa ee isku xidhayey baahidii ciidanka iyo taageeradii qurba-joogta, isaga oo naftiisa u huray sidii uu u fulin lahaa hawshaas qaran.

Cutubka 3: Ololihii London iyo Dagaalkii Diblomaasiyadeed (1988-Wixii Ka Dambeeyay)

Markii uu halgankii hubaysnaa ee SNM xoogaystay, dagaalku ma ahayn oo keliya mid ka socday buuraha iyo dhulka Somaliland. Waxa barbar socday dagaal kale oo aan ka muhiimsanayn, kaas oo ahaa dagaal diblomaasiyadeed iyo mid wacyi-gelin oo ka socday fagaarayaasha caalamka. Hadafku waxa uu ahaa in indhaha dunida lagu soo jeediyo xasuuqii iyo gabood-falladii baahsanaa ee taliskii Siyaad Barre u geysanayey shacabka reer Somaliland. Dagaalkan dhinaca warbaahinta iyo siyaasadda, Professor Iid waxa uu ka noqday hoggaamiye safka hore ah, gaar ahaan dalka Ingiriiska.

Bishii Luulyo 1988-kii, xilli ay socdeen duqaymihii arxan-darrada ahaa ee lagu garaacayey magaalooyinka Hargeysa iyo Burco, Professor Iid waxa uu Dalka Ingiriiska ka bilaabay olole ballaadhan oo uu ku doonayey inuu caalamka tuso dhibaatada dhabta ah ee ka socota Somaliland. Wuxuu fahamsanaa inaan guul hubaysan oo keliya ku filnayn haddii aan la helin taageero caalami ah iyo in la cambaareeyo dembiyada dagaal ee uu galayey talisku.

Dedaalkii Baarlamaanka Ingiriiska

Hawshii ugu horreysay ee uu Professor Iid xoogga saaray waxay ahayd sidii uu arrinta u gaadhsiin lahaa Baarlamaanka Ingiriiska. Wuxuu ogaa in haddii Baarlamaanka Ingiriisku ka hadlo arrintan, ay soo jiidan doonto dareenka warbaahinta caalamka iyo dawladaha kale. Wuxuu bilaabay inuu la xidhiidho xildhibaanno kala duwan, isaga oo u sharraxaya xaqiiqada dhabta ah ee ka jirta gobollada Waqooyi.

Dedaalkiisu waxa uu midho-dhalay markii uu ku guulaystay inuu helo taageerada Xildhibaan Alun Michael, oo ahaa mudane laga soo doortay magaalada Cardiff, halkaas oo ay deggenayd jaaliyad weyn oo Soomaaliland ah, Professor Iid-na uu deggenaa. Professor Iid waxa uu Xildhibaan Michael u gudbiyey caddaymo, sawirro, iyo warbixinno ku saabsan xasuuqa, wuxuuna ku qanciyey inuu arrintan ka dhex-qaado Baarlamaanka.

Bishii Luulyo 1988-kii, Xildhibaan Alun Michael waxa uu si rasmi ah Baarlamaanka Ingiriiska uga hor-jeediyey hadal taariikhi ah oo uu kaga hadlayo xasuuqa iyo duqaymaha ka socda Somaliland. Wuxuu dawladda Ingiriiska iyo beesha caalamkaba ugu baaqay inay si degdeg ah u cambaareeyaan falkaas iyo in gargaar lala gaadho dadka rayidka ah ee dhibaataysan. Tallaabadani waxay ahayd guul weyn oo diblomaasiyadeed. Waxay ahayd markii ugu horreysay ee arrinta Somaliland si rasmi ah looga hadlo madal caalami ah oo heerkeedu sarreeyo. Sawir taariikhi ah oo la qaaday maalintaas waxa ka muuqda Professor Iid, Xildhibaan Alun Michael, Cabdikarim Adan iyo halgamayaal kale oo reer Cardiff ah sida Alle ha u naxariistee Xaaji Yuusuf Cabdillaahi, Cali Drabulys Sheekh Axmed, iyo Cabdi Cismaan, iyaga oo ku sugan afaafka hore ee Baarlamaanka Ingiriiska.

Kaalinta Alun Michael kuma ekaan oo keliya hadalkaas. Waxa uu noqday saaxiib weyn oo u ololeeya qadiyadda Somaliland, wuxuuna aasaasay Guddiga Xisbiyada oo Dhan ee Baarlamaanka Ingiriiska u qaabilsan Arrimaha Somaliland (All-Party Parliamentary Group for Somaliland), kaas oo ilaa maanta ah codka ugu weyn ee Somaliland ku leedahay siyaasadda Ingiriiska.

Mudaaharaadyadii iyo Abaabulkii Jaaliyadda

Barbar-socday dedaalkii diblomaasiyadeed, Professor Iid waxa uu hormood ka ahaa abaabulka jaaliyadda Soomaaliland ee ku noolayd Ingiriiska. Waxa uu soo qaban-qaabiyey mudaaharaadyo waaweyn oo lagu hor-dhigayey safaaraddii Soomaaliya ee London iyo xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Ingiriiska ee 10 Downing Street. Mudaaharaadyadani waxay ahaayeen kuwo si weyn u soo jiitay dareenka warbaahinta, waxayna gacan ka geysteen in la kashifo wejiga dhabta ah ee taliskii Siyaad Barre.

Waxa uu ahaa codkii mideeyey jaaliyadda, isaga oo ku dhiirri-geliyey inay si midaysan uga qayb-qaataan halganka, ha noqoto mid dhaqaale, mid siyaasadeed, ama mid wacyi-gelin ah. Waxa uu aasaasay ururro iyo guddiyo kala duwan oo ujeeddadoodu ahayd in la taageero halganka SNM iyo in la caawiyo qaxootigii ka soo cararayey dagaalka.

Guushii Halganka iyo Wixii Ka Dambeeyay

Markii uu taliskii Siyaad Barre burburay 1991-kii, SNM-na ay ku dhawaaqday gooni-isu-taagga Jamhuuriyadda Somaliland, halgankii Professor Iid ma joogsan. Wuxuu u wareegay weji cusub: dagaalkii aqoonsi-raadinta iyo dib-u-dhiska dalka. Tan iyo maalintaas, Professor Iid waxa uu noqday safiir aan rasmi ahayn oo Somaliland u fadhiya caalamka. Wuxuu ka qayb-galay shirar aan la soo koobi karin, wuxuu la kulmay diblomaasiyiin, wuxuu qoray maqaallo, wuxuuna waraysiyo siiyey warbaahinta caalamka, isaga oo mar kasta u doodaya xaqa ay Somaliland u leedahay inay noqoto qaran madax-bannaan.

Waxa uu si gaar ah uga shaqeeyey xoojinta xidhiidhka Somaliland iyo Ingiriiska, gaar ahaan Wales, halkaas oo uu ku nool yahay. Waxa uu ka mid ahaa aasaasayaashii Golaha Qaxootiga ee Wales (Welsh Refugee Council), isaga oo ka caawinayey qaxootigii Soomaalida iyo kuwa kaleba inay helaan magan-gelyo iyo nolol cusub. Sidoo kale, waxa uu aasaasay ururka Somaliland Mental Health Support, oo ka shaqeeya caawinta dadka qaba xanuunnada dhimirka ee Somaliland.

Gebagebo: Dhaxalkii Halgamaa Aqoonyahan ah

Taariikhda Professor Iid waa mid si qoto-dheer ugu xididaysan halgankii dheeraa ee Somaliland. Laga soo bilaabo maalmihii hore ee UFFO, markii uu ahaa nin dhallinyaro ah oo u kacay inuu isbitaal dayactiro, ilaa maanta oo uu yahay oday waayo-arag ah oo weli u taagan qadiyadda qarankiisa, noloshiisu waxay tusaale u tahay sida qof keliya oo leh aragti, go'aan, iyo daacadnimo uu isbeddel weyn u keeni karo.

Waxa uu isku daray aqoontii uu ka bartay jaamacadaha Maraykanka iyo Ingiriiska iyo jacaylkii uu u qabay dalkiisa iyo dadkiisa. Kamana uu hadhin oo keliya kaalintii aqoonyahanka ee falanqaynta, balse waxa uu si toos ah ugu biiray badhtamaha halganka, isaga oo naftiisa iyo maalkiisaba geliyey khatar. Waa halgamaa, diblomaasi, samafale, iyo la-taliye qaran. Sannadkii 2017, waxa uu soo bandhigay qorshihii istaraatiijiyadeed ee ugu horreeyey ee Baanka Dhexe ee Somaliland, isaga oo la-taliye u ahaa. Sannadkii 2018-kii, waxa loo aqoonsaday inuu ka mid yahay 100-ka qof ee ugu saamaynta badan dadka Madow ee Wales, taas oo ahayd qirasho caalami ah oo lagu maamuusayo kaalintiisa.

Dhaxalka Professor Iid Cali Salaan ma aha oo keliya guulihii la gaadhay, balse waa casharka uu u dhigay jiilalka soo koraya: cashar ku saabsan muhiimadda ay leedahay in aqoonta loo adeegsado horumarka bulshada, inaan laga daalin u-doodista xaqa, iyo inaan marnaba la quusan ilaa la gaadhayo himilada. Waa sheeko halgan oo socota, sheeko hiil oo aan dhammaanayn, iyo sheeko qaran oo weli qabyo ah inta laga gaadhayo aqoonsi caalami ah oo buuxa.