Addis Ababa — Dowladda Federaalka Itoobiya ayaa maamul ku-meel-gaar ah u magacawday gobolka Tigray, kaas oo loo xilsaaray inuu muddo lix bilood ah maamulo gobolka, dib u soo celiyo adeegyada dowladda, wax ka qabto xaaladaha amni, isla markaana diyaariyo doorasho xor ah oo hufan.

Sida lagu sheegay war-saxaafadeedka dowladda federaalka, dhismaha maamulka cusub wuxuu ku salaysan yahay go’aanno ay gaareen hay’adaha dowladda, waxaana ujeeddadiisu tahay in gobolka dib loogu soo celiyo xasillooni siyaasadeed iyo maamul shaqaynaya.

Dowladda Itoobiya ayaa sheegtay in maamulka ku-meel-gaarka ahi uu mudnaanta siin doono nabadda, dib u dhiska hay’adaha dowladda, soo celinta dadka barakacay iyo dib u hawlgelinta adeegyada aasaasiga ah ee bulshada.

Toban Qodob oo Loo Igmaday Maamulka Ku-meel-gaarka ah

Maamulka cusub ayaa loo xilsaaray hawlo ballaadhan oo la xidhiidha amniga, dib u dhiska hay’adaha dowladda, adeegyada bulshada iyo diyaarinta doorashooyinka.

1. Soo celinta nabadda iyo xasilloonida

Maamulka ayaa laga doonayaa inuu wax ka qabto dhibaatooyinka amni iyo xasillooni-darrada ka jirta gobolka, si loo abuuro jawi nabdoon oo bulshada u saamaxa inay dib ugu laabato nolol maalmeedkeeda.

2. Dib u dhiska hay’adaha dowladda

Waxaa loo igmaday dib u dhiska iyo dib u hawlgelinta hay’adihii maamulka ee burburay ama shaqadoodu hakad gashay, si shacabka Tigray ay dib ugu helaan adeegyada dowladda.

3. Dayactirka kaabeyaasha dhaqaalaha

Maamulka cusub ayaa masuul ka noqon doona dayactirka kaabeyaasha dhaqaalaha ee dagaalku waxyeelleeyey, iyo dib u hawlgelinta adeegyada muhiimka ah ee gobolka.

4. Soo celinta dadka barakacay

Mid ka mid ah hawlaha maamulka ayaa ah inuu fududeeyo dib u dejinta iyo ku noqoshada deegaanadoodii dadka ku barakacay colaadaha, si ay dib ugu bilaabaan nolol caadi ah.

5. Dib u bilaabista adeegyada bulshada

Maamulka ayaa laga doonayaa inuu dib u hawlgeliyo adeegyada bulshada ee gobolka ka hakaday, si dadka deegaanka ay u helaan adeegyada aasaasiga ah.

6. Diyaarinta doorasho xor ah oo hufan

Sida lagu sheegay war-saxaafadeedka, maamulka ayaa laga doonayaa inuu lixda bilood ee loo igmaday gudaheeda ku diyaariyo xaalado suuragelinaya qabashada doorasho xor ah oo hufan, taas oo gobolka u saamaxaysa inuu dib ugu laabto nidaamka caadiga ah ee federaalka Itoobiya.

7. Dib-u-habaynta ciidamada amniga

Maamulka ayaa la shaqayn doona hay’adaha federaalka ee difaaca, booliska iyo sirdoonka, iyo sidoo kale ciidamada amniga ee Tigray, si loo xoojiyo amniga heer gobol ilaa heer degmo.

Waxaa sidoo kale loo igmaday fududaynta hub-ka-dhigista kooxaha hubaysan, ka caawinta inay dib ugu laabtaan nolol rayidnimo iyo dib-u-habaynta qaab-dhismeedka amniga gobolka.

8. Diyaarinta bulshada ee nabadda iyo dib u dhiska

Maamulka ayaa laga doonayaa inuu ka shaqeeyo adkaynta nabadda, hagaajinta xaaladda nafsiga ah ee bulshada iyo abuurista jawi u saamaxa dadka inay ka qaybqaataan hawlaha horumarinta iyo dib u dhiska.

9. Isku-dubbaridka warbaahinta iyo kulamada bulshada

Maamulka cusub ayaa masuul ka noqon doona isku-dubbaridka hawlaha warbaahinta iyo qabanqaabinta kulamada iyo fagaarayaasha bulshada ee heerarka kala duwan, si loo fududeeyo wada-xaajoodka iyo ka qaybgalka bulshada.

10. Diyaarinta doorasho loo dhan yahay

Waxaa kale oo maamulka loo xilsaaray inuu ka shaqeeyo xaqiijinta in doorashada la qorsheeyey ay noqoto mid nabad ah oo loo dhan yahay, taas oo qayb ka ah dadaallada lagu doonayo in gobolka loogu soo celiyo maamul ay dadku doorteen.

Shanta Masuul ee Loo Magacaabay Maamulka Cusub

Dowladda Federaalka Itoobiya ayaa sidoo kale magacawday shan masuul oo loo xil saaray hoggaaminta qaybaha kala duwan ee maamulka ku-meel-gaarka ah.

1. Asefa Abraha Hagos

Waxaa loo magacaabay Agaasimaha Fulinta ee Maamulka iyo Adeegyada Dadweynaha.

2. Dr. Tewodros Aregay W/Selassie

Waxaa loo magacaabay Agaasimaha Fulinta ee Dhaqaalaha iyo Dib-u-dhiska.

3. Brigadier General Gebre Egziabher Beyene Hailu

Waxaa loo magacaabay Agaasimaha Fulinta ee Amniga iyo Nabadda.

4. Redai Halefom W/Selassie

Waxaa loo magacaabay Agaasimaha Fulinta ee Siyaasadda iyo Abaabulka Bulshada.

5. Dr. Shishay Amare

Waxaa loo magacaabay Duqa Magaalada Mekelle, oo ah caasimadda gobolka Tigray.

Masuuliyiintan ayaa loo xilsaaray hawlo la xidhiidha maamulka, adeegyada dadweynaha, dhaqaalaha, dib u dhiska, amniga, siyaasadda iyo maamulka magaalada Mekelle.

Dowladda Federaalka oo Kormeeraysa Hawlaha Maamulka

Sida lagu sheegay war-saxaafadeedka, maamulka ku-meel-gaarka ahi wuxuu hawlihiisa ku fulin doonaa tilmaamaha iyo hagitaanka dowladda federaalka, isaga oo heli doona taageero iyo kormeer joogto ah.

Qoraalka dowladda ayaa sidoo kale xusay in maamulka cusub laga doonayo inuu mudnaanta siiyo danaha qaranka Itoobiya, midnimada dhuleed ee dalka iyo danaha aasaasiga ah ee shacabka Tigray.

Ilaa laga soo dhisayo dowlad ay dadku doorteen, maamulka waxaa laga doonayaa inuu xoogga saaro adeegyada maalinlaha ah iyo diyaarinta doorashooyinka, isaga oo aan qaadan go’aanno istaraatiijiyadeed oo muddo dheer saamaynaya gobolka, marka laga reebo hawlaha uu si gaar ah ugu igmaday dowladda federaalku.

Khilaafka Siyaasadeed ee Tigray iyo Hirgelinta Heshiiskii Pretoria

War-saxaafadeedka dowladda federaalka ayaa sidoo kale ka hadlay xaaladda siyaasadeed ee Tigray iyo hirgelinta heshiiskii Pretoria ee lagu soo afjaray dagaalkii gobolka.

Dowladda federaalka ayaa qoraalkeeda ku soo bandhigtay eedeymo la xidhiidha doorka TPLF iyo caqabadaha ay sheegtay inay ka hor yimaadeen hirgelinta heshiiska. Eedeymahaasi waxay ka tarjumayaan mowqifka dowladda ee ku cad war-saxaafadeedka, mana aha in loo qaato xaqiiqooyin si madax-bannaan loo xaqiijiyey.

Dhismaha maamulka ku-meel-gaarka ah ayaa imanaya xilli ay weli muhiim tahay in la helo hannaan siyaasadeed oo lagu xalliyo khilaafaadka, laguna xaqiijiyo nabad waarta iyo dib u soo celinta hay’adaha maamulka ee gobolka.

Gunaanad

Magacaabista maamulka ku-meel-gaarka ah ee Tigray ayaa ah tallaabo ay dowladda federaalka Itoobiya sheegtay inay qayb ka tahay dadaallada lagu doonayo soo celinta nabadda, dib u dhiska hay’adaha dowladda iyo diyaarinta doorasho muddo lix bilood gudahood ah.

Hirgelinta qorshahan ayaa ku xidhnaan doonta sida maamulka cusub uga jawaabo caqabadaha amniga, dib u dhiska kaabeyaasha dhaqaalaha, soo celinta dadka barakacay iyo dib u hawlgelinta adeegyada bulshada. Waxa kale oo muhiim noqon doona sida loo abuuro jawi siyaasadeed oo nabdoon oo shacabka gobolka u saamaxa inay ka qaybqaataan doorashada la qorsheeyey.

Xigasho: War-saxaafadeedka dowladda Itoobiya ee aad soo gudbisay. Eedeymaha siyaasadeed iyo sharaxaadda dowladda ee sababaha loo dhisay maamulka cusub waxaa loo soo bandhigay sida ku cad qoraalkaas.