Weerar ay koox hubaysani ku qaadday kolonyo gaadiid xamuul ah oo maraysay deegaanka Gimbi ee Gobolka Galbeedka Wellega, Oromia, ayaa la sheegay inuu sababay in in ka badan siddeed darawal la waayo, halka dhowr booyadood oo shidaal ahna dab la qabadsiiyey.

Sida ay sheegtay Ururka Darawallada Gaadiidka Xamuulka Culus ee Itoobiya (EHTDA), dhacdadu waxay dhacday 6-dii Sebtembar, xilli gaadiidku u socdeen dhanka Assosa, iyagoo sida naafto laga soo qaaday Berbera.

Maareeyaha Guud ee EHTDA, Solomon Zewdu, ayaa sheegay in ururku weerarka ka war helay kadib markii darawal ka mid ah kolonyada uu goobta ka baxsaday. Hase yeeshee, darawalkaasi ayaa markii dambe lala waayey xidhiidhkii, taas oo keentay inaan ururku helin xog dheeraad ah oo la hubo oo ku saabsan darawallada la sheegay in la afduubtay.

Qof xog-ogaal u ah dhacdada ayaa sheegay in 15 gaadhi ay kolonyo ahaan u wada socdeen, balse mid ka mid ah gaadiidku uu cilad farsamo ku istaagay. Gaadiidkii kale ayaa sii dhaqaaqay, waxaana la sheegay in markii dambe ay weerar kala kulmeen rag hubaysan.

Sida laga soo xigtay xogtan, kooxdii weerarka qaaday ayaa rasaas furtay, dab qabadsiiyeen qaar ka mid ah gaadiidka, isla markaana kaxeysteen tiro darawallo ah. Waxaa sidoo kale la sheegay in la dalbaday madax-furasho si loo sii daayo dadka la qafaashay.

Muuqaallo lagu baahiyey baraha bulshada oo la sheegay inay muujinayaan xaaladda goobta kadib weerarka ayaa muujinaya dhowr booyadood oo shidaal ah oo dab qabsaday. Qaar ka mid ah gaadiidka ayaa la sheegay inay xiriir la lahaayeen ganacsade Belayneh Kinde.

Maareeyaha EHTDA ayaa sheegay in ururku si degdeg ah ugu wargeliyey hay’adaha dowladda, kuwaas oo la sheegay inay la socdaan xaaladda. Waxa uu intaa ku daray inaan weli la hayn xog la isku halayn karo oo ku saabsan halka ay ku sugan yihiin ama xaaladda darawallada la la’yahay.

Walaaca Amni Ee Darawallada Gaadiidka Xamuulka

Dhacdadan ayaa mar kale soo bandhigtay khataraha amni ee ay wajahaan darawallada gaadiidka ganacsiga ee mara waddooyinka waaweyn ee Itoobiya.

EHTDA ayaa sheegtay in xubnaheedu meelo kala duwan oo dalka ah kala kulmeen dhac, afduub, dilal iyo weerarro lagu qaado gaadiidka. Gobolka Oromia ayaa ka mid ah meelaha uu ururku si joogto ah uga muujiyey walaac dhinaca amniga ah.

Ururku wuxuu dowladda ka codsaday taageero dheeraad ah meelaha khatarta ah, oo ay ka mid yihiin in gaadiidka loo sameeyo galbin amni iyo kolonyo abaabulan oo ay weheliyaan ciidamada Booliska Federaalka.

Solomon Zewdu ayaa sheegay in weerarro qaar aan si rasmi ah loo soo sheegin, taasina ay adkayn karto in si dhab ah loo ogaado baaxadda khatarta ay wajahaan darawallada gaadiidka xamuulka.

Dhacdo kale ayaa la soo sheegay 31-kii Agoosto, markaas oo darawal gaadhi xamuul ah lagu eedeeyey in lagu dilay deegaanka Kolo Meshecha ee Gobolka Bariga Gojjam ee Amhara, xilli uu marayey waddada Mota-Adet. EHTDA ayaa sheegtay inaanay xaqiijin in marxuumku ka tirsanaa xubnaheeda.

Inkasta oo Zewdu uu sheegay in weerarrada lagu qaado darawallada gaadiidka culus ay hoos u dhaceen marka loo eego sannadkii hore, haddana waxa uu ku baaqay in la qaado tallaabooyin dheeraad ah oo looga hortagayo rabshadaha.

Weerarkii ugu dambeeyey ayaa dib u soo nooleeyey walaaca laga qabo amniga marinka West Shewa–Assosa, oo ah waddo muhiim u ah isu-socodka badeecadaha ganacsiga iyo shidaalka, isla markaana horey loogu soo sheegay dhac, afduub iyo baad.