Alle SWT wuxuu aadanaha ku abuuray dabeecad leh rabitaan, himilo iyo hami. Qof kastaa wuxuu jecel yahay waxa qalbigiisu u hiloobo, balse dadka waxay ku kala duwan yihiin heerka ay u maamulaan rabitaankooda. Nolosha adduunkuna waa goob imtixaan ah oo uu qofku ku dhex marayo laba waddo: waddada raalli ahaanshaha Alle iyo waddada raacidda damaca nafta.

Qofka Muslimka ahi waa inuu ka feejignaadaa in jacaylka adduunku ka weynaado jacaylka aakhiro. Mar kasta oo qalbigu ku mashquulo raaxada adduunka, waxaa daciifa himiladii aakhiro iyo u diyaar-garowgii la kulanka Alle.

Alle SWT wuxuu yidhi:

﴿وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَٰئِكَ كَانَ سَعْيُهُم مَّشْكُورًا﴾

"Qofkii doona aakhiro oo u dadaala dadaalkii ku habboona isagoo mu'min ah, kuwaas dadaalkooda waa la mahadin doonaa."

(Suuradda Al-Israa: 19)

Aayaddani waxay ina tusaysaa in guusha dhabta ahi ay tahay in qofku himiladiisa ugu weyn ka dhigo helidda raalli ahaanshaha Alle iyo Jannadiisa, isaga oo aan dayacin qaybtiisa xalaasha ah ee adduunka.

Jacaylka Adduunka iyo Saamayntiisa

Qofka naftiisa u daaya rabitaankeeda, dadaalkiisuna noqdo urursiga maal iyo quruxda adduunka oo keliya, wuxuu halis ugu jiraa inuu iloobo ujeeddadii loo abuuray.

Alle SWT wuxuu yidhi:

﴿مَنْ كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ ۖ وَمَنْ كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ﴾

"Qofkii doona beerashada aakhiro waan u kordhinaynaa ajarkeeda. Qofkii doonaya beerashada adduunkana waxaan siinaynaa qaybtii loo qoray, laakiin aakhiro wax saamiga ah kuma laha."

(Suuradda Ash-Shuuraa: 20)

Islaamku ma reebin in qofku shaqeeyo ama horumar raadsado, balse wuxuu farayaa in adduunku noqdo jid lagu gaadho aakhiro, ee aanu noqon himilada ugu dambaysa.

Ha Ku Khiyaanmin Adduunka

Alle SWT wuxuu si joogto ah uga digayaa in nolosha adduunku qofka marin habaabiso.

Wuxuu yidhi:

﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ... فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ﴾

"Dadow! Ka dhowrsada Rabbigiin... Yeyna idin khiyaanayn nolosha adduunku, yuuna idinku khiyaanayn Shaydaanku xagga Alle."

(Suuradda Luqmaan: 33)

Sidoo kale wuxuu yidhi:

﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا﴾

"Dadow! Ballanka Alle waa xaq, ee yeyna idin khiyaanayn nolosha adduunku."

(Suuradda Faatir: 5)

Waxa Qabriga Kula Hadhi Doona

Qofku marka uu geeriyoodo, wax kasta oo adduunka uu urursaday way ka hadhaan. Waxa keliya ee la socda waa camalkiisii.

Nebi Muxammad ﷺ wuxuu yidhi:

«يتبع الميت ثلاثة: أهله وماله وعمله، فيرجع اثنان ويبقى واحد؛ يرجع أهله وماله، ويبقى عمله»

"Maydka waxaa raaca saddex: ehelkiisa, maalkiisa iyo camalkiisa. Laba ayaa soo noqda, mid baa hadha; ehelkiisa iyo maalkiisu way soo noqdaan, camalkiisuna wuu la hadhaa."

(Muttafaqun Calayh)

Xadiiskani wuxuu ina xusuusinayaa in hantida iyo qaraabadu ay joogaan ilaa qabriga oo keliya, halka camalku noqdo waxa qofka la sii jira.

Islaamku Waa Dheelitirnaan

Diinta Islaamku ma farayso in adduunka laga tago, mana oggola in aakhiro la illoobo. Waxay ina baraysaa dheelitirnaan; in la shaqaysto, la kasbado xalaal, isla markaana aan qalbiga lagu mashquulin adduunka.

Alle SWT wuxuu yidhi:

﴿تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ﴾

"Waxaad doonaysaan dheefta adduunka, halka Alle idiin doonayo aakhiro."

(Suuradda Al-Anfaal: 67)

Gunaanad

Nolosha adduunku waa safar gaaban, halka aakhiradu tahay hoyga waaraya. Qofka caqliga leh wuxuu ka dhigtaa himiladiisa ugu weyn raalli ahaanshaha Alle, isagoo ka faa'iidaysanaya nimcooyinka adduunka si xalaal ah, uguna diyaargaroobaya maalinta uu Rabbigiis la kulmi doono.

Waxaynu Alle SWT ka baryaynaa inuu qalbiyadeenna ka saaro jacaylka xad-dhaafka ah ee adduunka, naguna gallado himilo ku salaysan aakhiro, camal suuban iyo tawfiiq uu inoogu fududeeyo addeeciddiisa.

Waxaynu sidoo kale ku ducaysanaynaa ducadii Qur'aanku ina baray:

﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾

"Rabbiyow! Nagu sii adduunka wanaag, aakhirana nagu sii wanaag, nagana badbaadi cadaabka Naarta."

(Suuradda Al-Baqarah: 201)

Aamiin.

✍️ Qore: Maxamed Kaafi