HIV waa cudur saameeya malaayiin qof oo ku nool dunida. Inkasta oo horumar weyn laga sameeyay daaweynta iyo fahamka cudurkan, haddana dadka la nool HIV mararka qaar waxay la kulmaan faquuq iyo takoor kaga yimaada bulshada. Arrintani waxay si weyn u saameyn kartaa caafimaadka maskaxda iyo nolosha guud ee qofka. Isla markaana, diinta Islaamku waxay ku boorisaa bulshada inay dadka kale ula dhaqmaan naxariis, caddaalad iyo ixtiraam.

Faquuq waxaa loola jeedaa marka qof laga fogaado ama si xun loola dhaqmo sabab la xiriirta xaalad uu qabo. Takoorkuna waa marka qof lagu kala saaro ama laga qaado xuquuq uu xaq u leeyahay. Dadka la nool HIV mararka qaar waxaa lagu ceebeeyaa ama laga fogaadaa, waxaana dhici karta in aan la siin fursado la mid ah kuwa dadka kale.

Faquuqa iyo takoorku waxay si weyn u dhaawici karaan caafimaadka maskaxda ee qofka la nool HIV. Qofku wuxuu la kulmi karaa walbahaar iyo welwel joogto ah oo ka yimaada cabsida sida bulshada ula dhaqmi doonto. Waxa kale oo dhici karta niyad jab iyo murugo joogto ah, taas oo keeni karta rajo la’aan. Mararka qaar qofku wuxuu ka go’doomi karaa bulshada si uu uga fogaado ceebeyn, taas oo hoos u dhigta kalsoonida nafta, isla markaana keenta dareen kelinimo ama xanaaq.

Sidoo kale, faquuqa iyo takoorku waxay keenaan caqabado kale oo saameeya nolosha qofka. Dad badan ayaa ka baqa inay iska baaraan HIV ama ay raadsadaan daaweyn, sababo la xiriira cabsida takoor. Waxa kale oo dhici karta in qofka uu la kulmo caqabado dhinaca shaqada ama waxbarashada ah. Taageerada qoyska iyo bulshada oo yaraata ayaa sidoo kale keeni karta in qofku dareemo inuu keligiis yahay, taas oo mararka qaar sababta in daaweynta la dayaco ama dib loo dhigo.

Diinta Islaamku waxay si cad u dhiirrigelisaa naxariis, caddaalad iyo ixtiraam. Islaamku ma oggola in dadka lagu takooro xaalad kasta ha noqotee. Quraanka Kariimka ah wuxuu tilmaamayaa in dadka oo dhan ay siman yihiin, ayna ku kala sarreeyaan oo keliya taqwo iyo akhlaaq wanaagsan. Sidoo kale Nabi Muxamed (NNKH) wuxuu muslimiinta ku boorriyay inay is caawiyaan oo u naxariistaan dadka dhibban. Sidaas darteed, dadka la nool HIV waa in loo muujiyaa taageero iyo faham, halkii laga faquuqi lahaa.

Si loo yareeyo faquuqa iyo takoorka, waxaa muhiim ah in bulshada lagu wacyigeliyo xaqiiqooyinka ku saabsan HIV iyo sida uu u gudbo. Waxaa sidoo kale muhiim ah in la dhiso bulsho ku dhisan naxariis iyo taageero, isla markaana la xoojiyo fahamka diinta ee ku saabsan caddaaladda iyo ixtiraamka dadka kale. Taageerada caafimaadka maskaxda ee dadka la kulma takoor sidoo kale waa arrin muhiim ah.

Ugu dambayn, faquuqa iyo takoorka loo geysto dadka la nool HIV waa dhibaato bulsho oo saameyn weyn ku leh caafimaadka maskaxda iyo nolosha qofka. Wacyigelin iyo faham badan ayaa lagama maarmaan u ah in la dhiso bulsho ka fog takoor, si dadka la nool HIV ay ugu noolaadaan nolol sharaf leh oo caafimaad leh.