Saameynta Somaliland Dagaalka Bariga Dhexe ka Socda. Diraasad: Cali Biixi
0
Wednesday March 04, 2026 - 16:45:40 in Articles by Faisal Abdullahi
- Visits: 51
-
- Share
Dal yar oo ku jira juqraafi adag
Somaliland iyo Maareynta Qalalaasaha Caalamiga ah: Falanqayn Istaraatiiji ah.
1. Hordhac:
Dal yar oo ku jira juqraafi adag
Somaliland waxay ku taallaa meel istaraatiiji ah oo u dhow marin-biyoodka caalamiga ah, Bariga Dhexe, iyo Geeska Afrika.
Juqraafi ay ku taalo ayaa ka dhigaysa dal si toos ah u saameeya marka Bariga Dhexe ama Badda Cas ay wax ka dhacaan dagaal, go’doomin, ama carqalad ganacsi.
Marka duulimaadyadii istaagaan, maraakiibtiins istaagaan. Somaliland waxay si degdeg ah u dareemaysaa culays:
shidaal, raashin, dawo, qalab dhisme, iyo badeecooyin kale oo muhiim ah.
2. Somaliland ma leedahay gole dagaal ama guddi degdeg ah marka xaaladahan oo kale yimaadaan?
Maxaa talo uga meel yaala?
2.1. Xogta rasmiga ah ee jirta
Dowladda Somaliland waxay leedahay:
- Golaha Wasiirrada, oo mararka qaarkood ka dooda arimaha amniga.
- Wasaaradda Gaashaandhiga, oo leh qorshe 5‑sano ah oo amniga lagu xoojinayo .
- Golaha Nabadda iyo Amniga Qaranka, oo ah hay’ad siyaasadeed oo talo-bixin ah.
Laakiin ma jiro gole dagaal oo rasmi ah
(War Cabinet)
oo si joogto ah u fadhiya, u diyaarsan, u leh awood fulineed, uguna shaqeeya sidii:
- Guddiga degdega qaranka
- Xarunta hawlgalka qaranka
- Ama war-room isku xidha sirdoonka, difaaca, dhaqaalaha, iyo saadka.
2.2. Saameynta ka dhalata maqnaanshaha gole dagaal
Marka ay dhacdo:
- Go’doomin duulimaad
- Hakad sahay
- Dagaal gobolka ka socda
- Sicir-barar degdeg ah .
Dal aan lahayn gole dagaal oo firfircoon wuxuu ku dhacaa:
- Jawaab gaabis ah
- Qorshe la’aan
- Isku-xidhnaan la’aan hay’adaha
- In uu ku tiirsanaado dalal kale oo aan la saadaalin karin.
3. Kaydka cunto iyo shidaal: Ma jiraa?
3.1. Xaqiiqada dhaqaale
Somaliland:
- Waxay leedahay wax-soo-saar xoolo ah oo xooggan
- Laakiin raashinka, shidaalka, iyo alaabta kale 80–90% waa la soo dhoofsadaa
- Sahayda ugu badan waxay ku xidhnayd Dubai iyo dekedaha GCC jabal Cali.
3.2. Kayd istaraatiiji ah
Ma jiraa?
- Bakhaaro qaran oo shidaal oo 3–6 bilood dabooli kara
- Kayd raashin oo qaran
- Qorshe degdeg oo sahay lagu kala wareejiyo .
Tani waxay Somaliland ka dhigaysaa dal:
- Nugul
- Ku tiirsan waddamo kale
- Aan lahayn awood uu ku xakameeyo sicir-bararka degdega ah.
4. Go’doominta duulimaadyada iyo maraakiibta: Maxay ka dhigan tahay?
4.1. Duulimaadyada UAE oo istaaga
Somaliland waxay ku tiirsanayd:
- FlyDubai
- Air Arabia
- (Ethiopian Airlines) iyadu way socotaa
- (iyaduna waxay ku tiirsan tahay marinka Bariga Dhexe).
Marka duulimaadyadaas istaagaan:
- Dadka, ganacsatada, iyo sahayda degdega ah waa la go’doomaa
- Qiimaha badeecooyinka cirka ayuu isku shareeraa
- Xidhiidhkii caalamiga ahaa wuu yaraadaa.
4.2. Maraakiibta oo istaaga
Haddii dagaalka Badda Cas sii socdo:
- Shidaalka wuu yaraadaa
- Raashinka wuu qaaliyoobaa
- Dekedaha Berbera waxay la kulmaan dib u dhac
- Ganacsatada yaryar waxay galaan khasaare.
5. Haddii dagaalku socdo bil ama ka badan: Maxaa dhici kara?
5.1. Saameyn dhaqaale
- Sicir-barar baahsan
- Shidaal la’aan
- Raashin qaali ah
- Dawooyin yaraada
- Qiimaha gaadiidka oo kacaya
- Shaqo la’aan sii kordhaysa
5.2. Saameyn bulsho
- Cabsi iyo hubanti la’aan
- Kacdoon bulsho
- Qoysas sabool ah oo ku dhacaya gaajo
- Ganacsiyo yaryar oo xidhmaya.
6. Maxaa xal ah?
6.1. Xalalka degdega ah
- In la sameeyo Gole Dagaal (War Cabinet) oo ka kooban:
- Madaxweynaha
- Wasiirka Gaashaandhigga
- Wasiirka Maaliyadda
- Wasiirka Arrimaha Dibadda
- Wasiirka Ganacsiga
- Sirdoonka
- Dekedaha iyo Duulista
- In la abuuro Xarunta Hawlgalka Degdega Qaranka (National Emergency Operations Center) .
- In la sameeyo kaydad shidaal iyo raashin oo degdeg ah
- In lala xidhiidho Itoobiya, Jabuuti, Kenya si loo helo marin kale oo sahay ah.
6.2. Xalalka muddada-dheer
- In la maalgeliyo beeraha gudaha
- In la dhiso warshado yar-yar oo soo saara:
- Bur
- Saliid
- Baasto
- Caanaha budada
- In la sameeyo shidaal keyd qaran oo dabooli kara 6 bilood
- In la sameeyo qorshe amni oo ku salaysan juqraafiyadda gobolka.
7. Xukuumadda ciro maxay hadda samayn kartaa?
Iyadoo la eegayo xogaha rasmiga ah ee dhowaan soo baxay:
- Golaha Wasiirrada ayaa bilaabay in ay mideeyaan siyaasadaha nabadda iyo amniga qaranka
- Wasiirka Gaashaandhigga ayaa soo bandhigay mudnaanta amniga qaranka ee cusub, oo ay ku jiraan isku-darka ciidamada iyo casriyeynta diiwaangelinta ciidamada .
Laakiin weli:
- Lama shaacin gole dagaal
- Lama shaacin kayd qaran
- Lama shaacin qorshe degdeg oo sahay ah .
Tani waxay muujinaysaa in:
- Xukuumaddu ay bilowday qorsheyn siyaasadeed
- Laakiin aysan weli gaadhin heerka istaraatiijiyadda degdega ah ee sahay iyo badbaado qaran.
8. Gunaanad: Dal aan isku filnayn waa dal nugul :
Somaliland waa dal leh dad adkaysi badan, laakiin:
- Dhaqaale ku tiirsan dibadda
- Sahay ku tiirsan Dubai
- Shidaal ku tiirsan maraakiibta Badda Cas
- Raashin ku tiirsan suuqyo shisheeye .
Dal aan lahayn:
- Kayd qaran
- Gole dagaal
- Istaraatiijiyad degdeg wh .
Waa dal si fudud u nugul marka dunidu gasho qalalaase.
9. Su’aasha ugu weyn :
Somaliland diyaar mau tahay
haddii ay dhacdo go’doomin, dagaal gobolka ka socda, ama hakad sahay oo muddo dheer ah?
Jawaabtu maanta waa:
Maya,
diyaar uma aha.
Laakiin waxay diyaar u noqon karta haddii ay qaadato tallaabooyin degdeg ah oo istaraatiiji ah.
Diraasad;
Cali Biixi
AFEEF:
Hadhwanaagnews marnaba masuul kama aha Aragtida dadka kale. Qoraaga ayaa xumaanteeda, xushmadeeda iyo xilkeeda sida. waxa kaliya oo Hadhwanaagmedia dhiirigalinaysaa, isdhaafsiga aragtida, canaanta gacaliyo talo wadaagga!
Loading...
Loading...