Seoul – Maxkamad ku taalla Kuuriyada Koonfureed ayaa maanta xabsi daa’in ku xukuntay madaxweynihii hore ee dalkaasi, Yoon Suk Yeol, kadib markii lagu helay danbi la xidhiidha hoggaaminta kacdoon ka dhan ah nidaamka dowladeed.

Asalka Kiiska

Eedeymaha loo jeediyay Yoon waxay salka ku hayaan ku dhawaaqistii uu sameeyay sanadkii 2024 ee xaalad degdeg ah (state of emergency), tallaabadaas oo dhalisay qalalaase siyaasadeed, mudaharaadyo waaweyn iyo khilaaf xooggan oo ka dhex curtay baarlamaanka iyo xukuumadda.

Dacwad-oogeyaashu waxay ku doodeen in xaaladda degdegga ah aanay ku salaysnayn khatar amni oo dhab ah, balse ay ahayd tallaabo siyaasadeed oo dhaawacday nidaamka dastuuriga ah iyo dimuqraadiyadda dalka.

Xil-ka-Qaadis iyo Dacwad

Yoon Suk Yeol, oo xilka la wareegay sanadkii 2022, ayaa laba sano kadib wajahay cadaadis siyaasadeed iyo dacwado sharci. Baarlamaanka ayaa bilaabay habraac xil-ka-qaadis (impeachment), waxaana ugu dambeyn laga qaaday xilka kadib go’aan maxkamadeed oo xaqiijiyay in uu ku xadgudbay dastuurka.

Markii xilka laga qaaday kadib, waxaa si rasmi ah loo bilaabay dacwad ciqaabeed, taas oo ugu dambeyn ku dhammaatay xukunka maanta lagu riday.

Go’aanka Maxkamadda

Maxkamaddu waxay ku tilmaantay falalka madaxweynihii hore "kuwo khatar geliyay nidaamka dastuuriga ah iyo kala-dambaynta dowladeed,” iyadoo adkaysay in qof kasta, xitaa haddii uu yahay madaxweyne, uu ka sarreyn karin sharciga.

Go’aankan ayaa loo arkaa mid ka mid ah go’aannadii ugu cuslaa ee taariikhda casriga ah ee Kuuriyada Koonfureed, isla markaana muujinaya madax-bannaanida garsoorka dalka.

Falcelin Siyaasadeed

Xukunka ayaa kiciyay falcelin xooggan oo ka timid dhinacyada siyaasadda. Qaar ka mid ah shacabka iyo xisbiyada mucaaradka ayaa ku tilmaamay guul dimuqraadi ah, halka taageerayaashiisa qaarkood ay u arkaan mid siyaasadaysan.

Si kastaba ha ahaatee, kiiskan ayaa si weyn u saameyn doona mustaqbalka siyaasadeed ee dalka, isaga oo noqday cashar ku saabsan xaddidaadda awoodda fulinta iyo ilaalinta nidaamka dastuuriga ah.