Abaaraha Somaliland ka jira
Cimilada isbedelka dunida ka socda
Daraasad, Falanqayn iyo Baaq Qaran.
Hordhac:
Abaaruhu ma aha oo keliya xaalad cimilo;
waa imtixaan ku dhaca jiritaanka ummad.
Waa xilli ay dhulka dil dilaaco,, ceelashu engegaan, xooluhu daataan, dadka reer guuraagana ay wajahayaan masiibo ka weyn awoodooda.
Somaliland sanadihii u dambeeyey waxa ku soo noqnoqday abaaro daba dheeraaday, kuwaas oo sababay biyo la’aan, raashin yari, iyo barakac baahsan.
Qoraalkan waxa uu isku darayaa daraasad, falanqayn siyaasadeed, aragti bulsho, iyo baaq qaran oo ku wajahan sidii loo xoojin lahaa gurmadka iyo ka hortagga abaaraha mustaqbalka.
1. Sababaha Abaaraha: Aragti Cilmiyeed iyo Mid Taariikheed:
1.1. Roobkii oo raagay
Roobabkii Gu’ga iyo Dayrta oo dib u dhacay ama aanba imaan:
- Waxay keeneen in dhulkii daaqa ahaa uu qalalo
- Ceelashii iyo balliyidii ay engegaan
- Xoolihii oo aan helin caws iyo biyo .
Cimilada isbedelka dunida ka socda
(climate change) ayaa kordhisey soo noqnoqoshada abaaraha, taas oo Somaliland si gaar ah u saameysay maadaama ay ku tiirsan tahay xoolo
-dhaqashada.
1.2. Dhaqaalaha oo ku tiirsan hal il
In ka badan 60% bulshada reer miyiga ahi waxay ku tiirsan yihiin xoolo-dhaqashada.
Markii xooluhu dhintaan:
- Dhaqaalihii qoyska wuu burburaa
- Raashin iyo biyo la’aan ayaa dhacda
- Barakac ayaa bilaabma .
2. Saamaynta Abaaraha: Dad, Duunyo iyo Deegaan:
2.1. Dadka Reer Miyiga
Abaaruhu waxay sababeen:
- Nafaqo darro carruurta ku dhacda
- Hooyooyin iyo odayaal safaro dheer u gala biyo raadis
- Qoysas ku khasbanaada inay ka soo hayaamaan deegaanadoodii
2.2. Xoolaha oo dhinta.
Xooluhu waa laf-dhabarta dhaqaalaha reer miyiga.
Markay dintaan:
- Dhaqaalihii qoyska wuu baaba’aa
- Qiimihii suuqa xoolaha wuu hoos u dhacaa
- Wax-soo-saarkii dalka wuu yaraadaa .
2.3. Deegaanka oo sii xumaada
Dhulkii oo noqda:
- Daaq la’aan
- Geedo la jaray
- Dhul carro-dhaaf noqday .
Waxay abaaraha ka dhigtaa kuwo sii daba dheeraada.
3. Falanqayn Siyaasadeed iyo Bulsho:
3.1. Xukuumadda;
Xukuumaddu waxay leedahay masuuliyad qaran oo ah:
- Inay diyaarsato qorshe degdeg ah (Emergency Response Plan)
- Inay kordhiso kaydka biyaha iyo ceelasha qodista
- Inay sameyso qorshe waara oo ka hortaga abaaraha mustaqbalka .
3.2. Culimada:
Culimada waxay door weyn ku leeyihiin:
- Wacyigelinta bulshada
- Abaabulka sadaqada iyo zakada
- Ka hadalka mas’uuliyadda Islaamiga ah ee gurmadka .
3.3. Ganacsatada:
Ganacsatadu waa laf-dhabarta dhaqaalaha:
- Waxay awood u leeyihiin inay bixiyaan deeqo waaweyn
- Waxay abuuri karaan sanduuq joogto ah oo loogu talagalay abaaraha
- Waxay ka qeyb qaadan karaan gaadhsiinta raashinka iyo biyaha .
3.4. Bulshada inteeda kale:
Bulshada Somaliland waa mid isku duuban:
- Qof walba wuxuu bixin karaa wixii uu awoodo
- Baraha bulshada waxaa lagu abuuri karaa olole wacyigelin
- Qoysaska magaalooyinka ku nool waxay taageeri karaan ehelkooda miyiga .
4. Xalka: Maxaa La Gudboon Somaliland?
4.1. Biyo-xidheenno iyo ceelal waara
In la sameeyo:
- Biyo-xidheenno waaweyn
- Ceelal qoto dheer
- Nidaamyo kayd biyo oo casri ah
4.2. Daryeelka deegaanka
- In la joojiyo jarista geedaha
- In la abuuro kaymo cusub
- In la xoojiyo ilaalinta dhulka .
4.3. Qorshe qaran oo ka hortag abaaraha:
- Kayd raashin oo qaran
- Nidaam xog ururin oo degdeg ah
- Qorshe dhaqaale oo lagu taageero reer miyiga .
5. Gunaanad:
Baaq Qaran:
Abaaruhu waa imtixaan, laakiin waa imtixaan aynu ka gudbi karno haddii aynu isku duubanno.
Somaliland waxay leedahay taariikh adkaysi, geesinimo iyo isku duubni.
Maanta waxa la joogaa xilligii:
- Xukuumaddu ay hogaamin lahayd qorshe qaran
- Culimadu ay kiccin lahaayeen bulshada wacyiga iyo sadaqada
- Ganacsatadu ay muujiyaan deeqsinimo
- Bulshadu ay garab istaagto dadka ay abaaruhu heleen .
Abaaruhu waa masiibo, laakiin midnimadu ayaa lagaga baxayaa.
Falanqayn:
Cali Biixi
AFEEF:
Hadhwanaagnews marnaba masuul kama aha Aragtida dadka kale. Qoraaga ayaa xumaanteeda, xushmadeeda iyo xilkeeda sida. waxa kaliya oo Hadhwanaagmedia dhiirigalinaysaa, isdhaafsiga aragtida, canaanta gacaliyo talo wadaagga!
Loading...
Loading...


0 





